Satbara Utara News – शेतजमिनीचा आरसा म्हणून ओळखला जाणारा सातबारा उतारा म्हणजे जमिनीची संपूर्ण माहिती सांगणारा अधिकृत दस्तऐवज. या कागदावर जमीनधारकाची नावे, वारसदारे, बँकेचे कर्ज, सरकारी टिप्पण्या अशा अनेक गोष्टी नोंदवलेल्या असतात. पण अनेक वेळा या उताऱ्यावर पोटखराब क्षेत्र या प्रकारची नोंद असते – आणि त्याचमुळे शेतकऱ्यांना आर्थिक नुकसान, कर्जमंजुरीतील अडथळे आणि योजनांचा लाभ घेण्यास अडचण निर्माण होते.
पोटखराब क्षेत्र म्हणजे काय?
पोटखराब क्षेत्र म्हणजे अशी जमीन जी शेतीसाठी योग्य नाही – जसे की शेताच्या कडेने असलेला रस्ता, ओढा किंवा खडकाळ जमीन. काही वेळा चुकीच्या मोजणीमुळे किंवा वारसाहक्काच्या कालखंडात गैरसमजुतीने या क्षेत्राची नोंद अधिकच वाढलेली दिसते. पण हे क्षेत्र आपण कायदेशीर आणि प्रक्रियेनुसार कमी करू शकतो.
पोटखराब क्षेत्र कमी करण्यासाठी काय करावं लागेल?
जर तुम्हाला वाटत असेल की तुमच्या जमिनीवर नोंदवलेले पोटखराब क्षेत्र प्रत्यक्षात अस्तित्वात नाही किंवा ती जमीन आता सुपीक झाली आहे, तर पुढील सोप्या टप्प्यांनुसार प्रक्रिया करा:
1. अर्ज सादर करा
तुमच्या तालुक्याच्या तहसील कार्यालयात एक लेखी अर्ज द्या. अर्जात स्पष्ट नमूद करा की जमिनीवरील पोटखराब क्षेत्र चुकीचे आहे किंवा सुधारित झाले आहे आणि ते कमी करावे.
2. मोजणीची विनंती करा
पुढील टप्प्यात मोजणी अधिकाऱ्यांकडे अथवा तलाठ्याकडे मोजणीसाठी विनंती करा. शासकीय मोजणी ही या प्रक्रियेसाठी अनिवार्य असते.
3. प्रत्यक्ष मोजणी व पाहणी
मोजणी अधिकारी जमिनीवर येऊन प्रत्यक्ष पाहणी करतात. ते जमीन सुपीक आहे का, पाणी आहे का, शेती चालू आहे का याची तपासणी करतात आणि नोंदी घेतात.
4. अहवाल व सुधारणा
मोजणी पूर्ण झाल्यावर अधिकारी अहवाल तयार करून तहसील कार्यालयात सादर करतात. महसूल विभाग तो अहवाल मंजूर केल्यावर सातबारा उताऱ्यावर पोटखराब क्षेत्रातील बदल नोंदवले जातात.
अर्ज करताना कोणती कागदपत्रे आवश्यक?
अर्ज करताना खालील महत्त्वाची कागदपत्रे जोडणे आवश्यक आहे:
- सध्याचा सातबारा उतारा
- आधार कार्ड / पॅन कार्ड (ओळखपत्र म्हणून)
- फेरफार उतारा
- मोजणी शुल्क भरल्याची पावती (जर लागलीच तर)
- शेतीसाठी जमीन वापरण्याचा पुरावा – जसे की पिकांचे फोटो, पिकांचे प्रकार, शेतीचे फोटो इ.
शेवटी काय मिळणार?
प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर नवीन सातबारा उतारा तुम्हाला मिळतो, ज्यावर पोटखराब क्षेत्र कमी केलेले नोंदवले जाते. त्यामुळे जमीन विकताना, कर्ज घेताना किंवा शासकीय योजनांचा लाभ घेताना कोणतीही अडचण येत नाही – आणि जमिनीचे बाजारमूल्यही वाढते.
महत्वाची टीप:
जर पोटखराब क्षेत्र चुकीच्या नोंदीमुळे सातबारा उताऱ्यावर दिसत असेल, तर ती सुधारण्याची संधी तुमच्याकडे आहे. लवकरात लवकर तहसील कार्यालयात अर्ज करा आणि जमिनीची अचूक मोजणी करून घ्या.