राज्यातील फुलपिक उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी एक दिलासादायक निर्णय नुकताच घेण्यात आला आहे. प्लास्टिकच्या कृत्रिम फुलांवर बंदी घालण्याची घोषणा महाराष्ट्राचे फलोत्पादन मंत्री यांनी विधानसभेत केली असून, यामुळे नैसर्गिक फुलांना पुन्हा बाजारपेठ मिळणार आहे.
प्लास्टिक फुलांनी बळकावली होती बाजारपेठ
अनेक वर्षांपासून सार्वजनिक कार्यक्रम, मंदिरे, विवाह समारंभ आणि मंगल कार्यालयांमध्ये प्लास्टिकच्या रंगीबेरंगी फुलांचा वापर मोठ्या प्रमाणात वाढला होता. सहज उपलब्धता आणि दीर्घकालीन टिकाव यामुळे लोक कृत्रिम फुलांकडे झुकत होते.
परिणामतः नैसर्गिक फुलांची मागणी घटली आणि फुलशेती करणाऱ्या शेतकऱ्यांना आर्थिक फटका बसू लागला.
शेतकऱ्यांना पुन्हा मिळणार बाजार
प्लास्टिक फुलांवरील बंदी लागू झाल्यानंतर गुलाब, मोगरा, झेंडू, शेवंती, अबोली, निशिगंधा यासारख्या फुलांना पुन्हा मागणी वाढेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे. विशेषतः अहिल्यानगर तालुक्यातील शेतकरी मोठ्या प्रमाणावर फुलांची शेती करतात, पण मागणी घटल्यामुळे लागवड कमी झाली होती.
आता मात्र ही बंदी त्यांच्यासाठी पुनरुज्जीवन ठरेल.
फक्त शेतकरीच नव्हे, इतर व्यावसायिकांनाही फायदा
या निर्णयाचा फायदा केवळ शेतकऱ्यांनाच होणार नाही, तर हार-गजरे बनवणाऱ्या कारागिरांना, स्टॉलधारक विक्रेत्यांना, पारंपरिक माळकारांना आणि घरबसल्या हार बनवणाऱ्या महिलांनाही रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होतील.
लोकल अर्थव्यवस्थेला चालना मिळेल, आणि पारंपरिक फुलव्यवसायाला पुन्हा एकदा नवा श्वास मिळेल.
शेतकरी म्हणतो काय?
“मागील काही वर्षांपासून झेंडू आणि मोगऱ्याला भाव मिळत नव्हता. ग्राहक प्लास्टिकच्या माळा घेऊन जात होते. फुलशेती परवडत नव्हती. पण आता या बंदीमुळे नैसर्गिक फुलांना मागणी वाढेलच.“
— फुलव्यवसायी
भाव नियंत्रणाची शक्यता
बंदीमुळे मागणी वाढणार असली, तरी उत्पादन आणि पुरवठा नियमित राहिल्यास नैसर्गिक फुलांचे दर फारसे वाढणार नाहीत, असे विक्रेत्यांचे म्हणणे आहे. त्यामुळे ग्राहकांनाही परवडणाऱ्या दरात ताजे फुलांचे सौंदर्य आणि सुगंध अनुभवता येईल.
निष्कर्ष
हा निर्णय केवळ पर्यावरणपूरक नाही, तर ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळकटी देणारा आहे. कृत्रिमतेऐवजी नैसर्गिकतेला प्रोत्साहन देणाऱ्या या धोरणाने फुलांचा सुगंध पुन्हा बहरणार आहे!