सातबाऱ्यावर नाव असतानाही फार्मर आयडी ना मिळणे — कारणे आणि सोपे उपाय

कृषी योजनेसाठी नाव सातबाऱ्यावर असलं तरीही अनेक शेतकऱ्यांना महाडीबीटी/फार्मर पोर्टलवर फार्मर आयडी (Farmer ID) मिळत नसल्यामुळे दस्तऐवज अपलोड करता येत नाहीत आणि योजनांचा लाभ थांबतोय. पोर्टलवर लॉगिनसाठी आणि अनुदान-वितरणासाठी आता फार्मर आयडी आवश्यक असल्याचे स्पष्ट आदेश दिले आहेत, त्यामुळे ही समस्या गंभीर ठरत आहे.

काय होतंय — सोप्या भाषेत

1. शेतकरी लॉटरी/निवड यादीत असतो, पण पोर्टलवर लॉगिन करायचा असला तरी फार्मर आयडी नसेल किंवा ते ‘पेंडिंग’ असते — त्यामुळे OTP/लॉगिन प्रक्रिया पूर्ण होत नाही आणि कागदपत्रे अपलोड करता येत नाहीत.
2. काही प्रकरणांत अर्जाची तांत्रिक पडताळणी, नाव-जागे किंवा जमिनीच्या नोंदींमधील विसंगतीमुळे आयडी ‘Under Process’/‘Pending’ दाखवला जातो. अशा कारणांमुळे हातात असलेल्या निवडीचा फायदाही मिळत नाही.
3. महाडीबीटीवर विविध योजनांसाठी (FCFS / लॉटरी इ.) नावे प्रकाशित होत असतात; त्यानंतरही Farmer ID शिवाय पुढचे पाऊल उचलता येत नाही. त्यामुळे निवड झालेल्या शेतकऱ्यांची अर्ज प्रक्रीया अडकते.

मुख्य कारणे (विस्तृत)

• ओटीपी न मिळणे / मोबाईल नंबर जुळत नाही — Farmer ID च्या नोंदीतील मोबाईल नंबरवरच ओटीपी जाते. जर मोबाईल बदलला असेल किंवा नोंद चुकीची असेल तर OTP येत नाही.
• आधिकृत नोंदींमध्ये विसंगती — नाव/वडिलांचे नाव/जमिनीदाखल 7/12-वर नोंद असलेले तपशील बरोबर नसल्यास आयडी निर्माण पेंडिंग करू शकतो.
• जमीन विक्री/हस्तांतरण — जुन्या जमिनीवरचा Farmer ID नवीन खरेदी/वाटणी केलेल्या जमिनीवर आपोआप वापरता येत नाही, त्यामुळे नोंदी अपडेट न झाल्यास समस्या येते. (याबाबत स्थानिक रेकॉर्ड अपडेट करणे आवश्यक.)
• तांत्रिक अडचणी / सर्व्हर-समस्या — काही वेळा पोर्टलवर तांत्रिक त्रुटीमुळे OTP/जनरेशन विलंब होतो; अशा परिस्थितीत थोडा वेळून प्रयत्न करावा किंवा हेल्पलाईन वापरावी.

तत्काळ काय करावे — प्रत्यक्ष प्रक्रियेतील सोपे उपाय

1. आपले Farmer ID तपासा (Know Your Farmer ID) — महाडीबीटीच्या Farmer Login पेजवर “Click here to know your Farmer ID” वापरून आपले आधार क्रमांक देऊन तपासू शकता. जर ID नसेल तर CSC/नजिकच्या Common Service Centre ला भेट देऊन बनवता येते.
2. मोबाईल नंबर आणि आधार लिंकिंग तपासा — पोर्टलवर नोंदलेला मोबाईल आणि आधारवरील मोबाईल जुळतो का ते पहा; नसेल तर CSC/आधार केंद्रातून अपडेट करा.
3. जमिनीच्या नोंदी तपासा (7/12, 8A इ.) — नाव-जमिनीची नोंद तशीच आहे का, विक्री/वाटणी नोंदी शासकीय रेकॉर्डमध्ये दाखल झाल्या का, हे तहसील/तालुका कार्यालयात तपासा; नोंदी अनुकूल केल्याशिवाय Farmer ID जनरेशन अडचणीत येऊ शकते.
4. प्राथमिक कागदपत्रे सोबत ठेवा — आधार, 7/12/8A, बँक पासबुक (IFSC सहित), जमिनीचा विक्री/हस्तांतरण दस्तऐवज, आणि मोबाईल/ईमेल यांच्या स्कॅन-कॉपी उपलब्ध ठेवा — CSC किंवा कृषि कार्यालयात दाखवण्यासाठी.
5. हेल्पलाईन/सपोर्ट वापरा — जर स्वतःच समस्या सुटली नाही तर MahaDBT हेल्पलाइनवर कॉल करा किंवा AgriStack हेल्पडेस्कशी संपर्क करा; ते लॉगिन/आयडी जनरेशन संबंधित मदत करतात.

नोंदनीय बाबी (लघु टिप्स)

• फार्मर आयडी ‘पेंडिंग’ असल्यास त्वरित नाकारू नका — अनेक वेळा नावातील लहानशा टंक त्रुटीमुळे हातपाय अडकतात; स्थानिक नोंद सुधारून पुन्हा सबमिट केल्यास काम होऊ शकते.
• शेतकरी गृप/कॉलॅक्टिव्हमध्ये असल्यास, गटातील अधिकृत सदस्याचा Farmer ID वापरून सुरुवात करता येते — परंतु शेवटी प्रत्येक शेतकऱ्याचे स्वतःचे रेकॉर्ड ठेवा.

संपर्क आणि मदत-विकल्प

• MahaDBT हेल्पलाइन: 022-61316429 (कार्यालयीन वेळेत) — पोर्टल, OTP, अकाउंट इ., ग्रिव्हन्ससाठी.
• AgriStack / Farmer Registry हेल्पडेस्क (Maharashtra): 020-25712712 — Farmer Registry संदर्भातील मदत.
• जवळच्या CSC (Common Service Centre) ला भेट देऊन Farmer ID बनवणे/सुधारणा करणे हा सर्वसाधारण आणि तत्काळ उपयुक्त मार्ग आहे.