राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी यंदाचा खरीप हंगाम काहीसा वेगळा ठरणार आहे. कारण, आता पारंपरिक पद्धतीने पीक पाहणी करण्याऐवजी संपूर्ण प्रक्रिया डिजिटल माध्यमातून पार पडणार आहे. ‘ई-पीक पाहणी’ या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या या नव्या प्रणालीत, शेतकऱ्यांना स्वतःच आपल्या शेतीतील पिकांची माहिती मोबाईल अॅपद्वारे नोंदवावी लागणार आहे.
१ ऑगस्टपासून शेतकऱ्यांनी नोंदणी सुरू करावी
राज्यभरात 1 ऑगस्ट 2025 पासून ‘डिजिटल क्रॉप सर्व्हे’ अॅपवरून खरीप हंगामातील पीक नोंदणीस प्रारंभ झाला आहे. ही नोंदणी 14 सप्टेंबर 2025 पर्यंत करता येणार आहे. शेतकऱ्यांनी स्वतःच्या मोबाईलवरून शेतीच्या गट क्रमांकाच्या 50 मीटरच्या परिसरात उभं राहून, संबंधित पिकाचा फोटो घेऊन अॅपवर अपलोड करायचा आहे. अॅपचे अद्ययावत व्हर्जन (4.0.0) गुगल प्ले स्टोअरवर उपलब्ध आहे, ते तत्काळ अपडेट करणे आवश्यक आहे.
सहायकांची मदतही राहणार उपलब्ध
जर एखाद्या शेतकऱ्याने स्वतः पीक पाहणी केली नाही, तर गावात नेमण्यात आलेले पीक पाहणी सहायक 15 सप्टेंबरपासून 29 ऑक्टोबर 2025 दरम्यान उर्वरित नोंदणी करतील. मात्र, शासनाचा भर यावर आहे की, शेतकऱ्यांनी स्वतःच ही प्रक्रिया पार पाडावी. यामुळे नोंदणी अचूक होईल आणि वेळ वाचेल.
‘ई-पीक’ प्रणालीचे मूळ आणि बदल
ई-पीक पाहणी प्रकल्पाची सुरुवात 15 ऑगस्ट 2021 रोजी मर्यादित भागात झाली होती. सुरुवातीला प्रयोगात्मक स्वरूपात सुरु झालेली ही योजना आता राज्यभर कार्यान्वित करण्यात आली आहे. यामध्ये सुधारणा करत आता सर्व प्रक्रिया केवळ मोबाईल अॅपवरूनच स्वीकारली जात आहे. यामुळे सातबारा उताऱ्यावर पीकांची अचूक नोंद सहज करता येणार आहे.
कोणतीही अडचण? लगेच मदत मिळणार!
या प्रक्रियेत तांत्रिक अडचणी आल्यास, गावनिहाय नेमलेले सहायक पहिल्याच दिवसापासून शेतकऱ्यांना मदत करण्यासाठी सज्ज असतील. यासंदर्भात माहिती तंत्रज्ञान विभागाच्या राज्य संचालक सरिता नरके यांनी ही माहिती दिली.
शेतकऱ्यांना काय फायदे?
- सातबारा उताऱ्यावर पीकाची नोंद अचूक व अद्ययावत राहील.
- अनुदान, विमा आणि सरकारी योजनांचा लाभ घेणे सोपे होईल.
- पारदर्शक, वेळेवर आणि प्रगत तंत्रज्ञानावर आधारित प्रक्रिया मिळेल.
- सरकारकडे पीकविषयक विश्वसनीय डेटा उपलब्ध राहील, जो धोरण ठरवण्यासाठी उपयोगी ठरेल.
शेवटी एवढंच — तुमच्या हातात स्मार्टफोन आहे, तर पीक नोंदणीसाठी आता कुणावर अवलंबून राहण्याचं कारण नाही. स्वतःच पुढाकार घ्या, आणि डिजिटल युगात एक पाऊल पुढे टाका!