महाराष्ट्र आणि कर्नाटकात बैलगाडा शर्यतींना प्रचंड लोकप्रियता आहे. यात्रा, उत्सव किंवा बैलपोळ्याच्या निमित्ताने आयोजित होणाऱ्या या शर्यतींमध्ये अनेक दमदार बैल आपली ताकद दाखवत असतात. मात्र सध्या चर्चेत आहे छत्रपती संभाजीनगरचा ‘लखन’ नावाचा बैल, जो वेगाचा बादशहा म्हणून गाजत आहे.
शर्यतीत लखनचा दबदबा
छत्रपती संभाजीनगरमधील मनोहर चव्हाण यांचा मैसूर जातीचा लखन बैल अलीकडेच बैलपोळ्याच्या स्पर्धेत चमकला. या स्पर्धेत बाजी मारल्यानंतर त्याच्या वेगाची आणि कामगिरीची राज्यभर चर्चा रंगली आहे. आजवर त्याने तब्बल ७० लाखांहून अधिक बक्षिसे जिंकली आहेत. तीन बुलेट मोटारसायकली आणि चौदा दुचाकी यासह शेकडो पारितोषिके त्याने मिळवली आहेत. त्यामुळे त्याला शर्यतीचा राजा म्हटले जाते.
लखनची खुराकशक्ती
लखनच्या आहारावर विशेष लक्ष दिले जाते. रोजच्या खुराकात –
- कोरडा चारा आणि मका,
- १० लिटर दूध,
- १० अंडी,
- आणि दीड किलो काजू-बदामाचा समावेश असतो.
याच पौष्टिक खुराकामुळे त्याचा वेग आणि ताकद प्रचंड आहे. फलटणसारख्या मोठ्या शर्यतीत त्याने ५ लाखांचे बक्षीस जिंकून आपली ताकद सिद्ध केली आहे.
शांत स्वभाव, पण शर्यतीत बादशहा
लखचनं मालकाला कधीच त्रास दिला नाही. स्वभाव शांत असला तरी शर्यतीत उतरताच त्याचा वेग पाहून प्रेक्षक थक्क होतात. त्याला प्रशिक्षण देण्यासाठी चव्हाण यांनी तब्बल २५ एकर जमीन पडीत ठेवली आहे. सततची मेहनत आणि शिस्तबद्ध देखभाल यामुळेच आज तो प्रत्येक शर्यतीत झेंडा फडकवत आहे.
८५ लाखांची ऑफरही फेटाळली
दोन वर्षांपूर्वी एका खरेदीदाराने लखनसाठी तब्बल ८५ लाखांची मागणी केली होती. मात्र मनोहर चव्हाण यांनी ती ऑफर नाकारली. कारण त्यांच्यासाठी लखन हा फक्त बैल नसून अभिमान आणि कष्टाचे प्रतीक आहे.
निष्कर्ष
आज लखनचे नाव महाराष्ट्र आणि कर्नाटकभर शर्यतीच्या सामर्थ्याचे प्रतीक बनले आहे. वेग, ताकद आणि विजय यांचे मिश्रण असलेला हा बैल खऱ्या अर्थाने “शर्यतीचा राजा” ठरला आहे.