कृषी हवामान : राज्यात मुसळधार पावसाचा इशारा! खरीप पिकांना धोका, शेतकऱ्यांनी घ्यावीत तातडीच्या उपाययोजना

मुंबई – राज्यात पावसाचा जोर वाढू लागला असून अनेक जिल्ह्यांमध्ये खरीप पिकांसमोर गंभीर आव्हान उभं राहिलं आहे. बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेल्या कमी दाबाच्या पट्ट्यामुळे हवामान प्रणाली अधिक तीव्र झाली असून, समुद्रसपाटीपासून तब्बल 7.6 किमी उंचीपर्यंत चक्राकार वारे वाहत आहेत. ही प्रणाली पश्चिमेकडे सरकत 18 ऑगस्टपर्यंत गुजरातच्या दिशेने सरकण्याची शक्यता हवामान खात्याने वर्तवली आहे. याचदरम्यान, उपसागरात पुन्हा एक नवीन दाबाचा पट्टा तयार होण्याची चिन्हं दिसत आहेत.

शनिवारी सकाळपर्यंत कोकण व घाटमाथा भागात मुसळधार पावसाची नोंद झाली. रत्नागिरीच्या सावर्डे येथे तब्बल 231 मिमी तर चिपळूणमध्ये 223 मिमी इतका उच्चांकी पाऊस झाला. भंडाऱ्यात तापमान 34 अंश सेल्सिअस नोंदवलं गेलं. राज्यातील अनेक ठिकाणी 100 मिमी पेक्षा अधिक पाऊस पडल्यामुळे अतिवृष्टीसारखी स्थिती निर्माण झाली आहे.

हवामान विभागाने पुणे घाटमाथा परिसरासाठी आज (17 ऑगस्ट) रेड अलर्ट जारी केला आहे. तर कोकण किनारपट्टी, सातारा, कोल्हापूर, यवतमाळ, चंद्रपूर व गडचिरोलीसाठी ऑरेंज अलर्ट देण्यात आला आहे. नाशिक घाटमाथा, जालना, परभणी, हिंगोली, नांदेड व अमरावतीसह राज्यातील काही जिल्ह्यांत विजांच्या कडकडाटासह पावसाचा अंदाज वर्तवून येलो अलर्ट जाहीर करण्यात आला आहे.

शेतकऱ्यांसाठी महत्वाच्या सूचना

खरीप पिकांसाठी (सोयाबीन, तूर, मका, भात इ.)

• शेतात पाणी साचू नये यासाठी निचऱ्याची व्यवस्था करावी.
• भातशेतीत अतिरिक्त पाणी काढून पाणीपातळी नियंत्रित ठेवावी.
• अतिपावसामुळे रोगराई वाढू शकते. तज्ञांच्या मार्गदर्शनाखाली योग्यवेळी फवारणी करावी.

बारमाही पिकांसाठी (ऊस, केळी, डाळिंब, द्राक्ष इ.)

• झाडांच्या बुंध्याजवळ पाणी साचणार नाही याची काळजी घ्यावी.
• जोरदार वाऱ्यामुळे केळी व द्राक्षासाठी आधारभूत व्यवस्था मजबूत करावी.
• पावसानंतर बुरशी व किडीचा प्रादुर्भाव टाळण्यासाठी प्रतिबंधात्मक फवारणी करावी.

जनावरांसाठी

• चाऱ्याचा योग्य साठा करून ठेवावा.
• गोठ्यांत स्वच्छता व कोरडेपणा राखावा, जेणेकरून जनावरांना संसर्गजन्य आजार होणार नाहीत.

निष्कर्ष

राज्यात मुसळधार पावसामुळे खरीप आणि बारमाही पिकांना मोठं नुकसान होण्याची शक्यता असली तरी शेतकऱ्यांनी योग्यवेळी निचरा, फवारणी आणि रोगप्रतिबंधक उपाय केले, तर मोठा तोटा टाळता येऊ शकतो. हवामान विभागाच्या अलर्टकडे गांभीर्याने पाहून दक्षता घेणं हेच सध्या शेती व जनावरांच्या सुरक्षेसाठी अत्यावश्यक आहे.