सांगली : उसाच्या शेतकऱ्यांना आता आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड मिळणार आहे. सांगली जिल्हा मध्यवर्ती बँकेने ऊस उत्पादकांसाठी मोठी घोषणा केली असून, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) आधारित शेतीसाठी शेतकऱ्यांना ९ हजार रुपयांचे अनुदान दिले जाणार आहे. ही घोषणा बँकेचे अध्यक्ष मानसिंगराव नाईक यांनी सर्वसाधारण सभेत केली.
त्यांनी सांगितले की, आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे कमी खर्चात अधिक उत्पादन घेणे शक्य आहे. जगभरातील शेती हाच मार्ग स्वीकारत असल्याने, आपल्या शेतकऱ्यांनीही स्मार्ट शेतीकडे वळले पाहिजे.
एकूण खर्च व अनुदानाची रचना
एआय आधारित शेतीसाठी साधारण २५ हजार रुपये खर्च अपेक्षित आहे. त्यातील –
- ९,२५० रुपये वसंतदादा शुगर इन्स्टिट्यूटकडून,
- ६,७५० रुपये साखर कारखान्यांकडून,
- आणि ९,००० रुपये जिल्हा बँकेकडून अनुदान म्हणून दिले जातील.
अशा प्रकारे शेतकऱ्यांचा थेट खर्च कमी होऊन एआय शेतीचा लाभ घेणे सुलभ होणार आहे.
एआयमुळे होणारे फायदे
या तंत्रज्ञानाच्या मदतीने शेतकऱ्यांना ऊस शेतीसंबंधी अचूक माहिती वेळेवर मिळणार आहे.
- सॅटेलाईट मॅपिंगद्वारे मातीतील अन्नद्रव्ये, ओलावा, तापमान, वाफसा याची माहिती मिळते.
- पिकांना पाण्याची नेमकी किती गरज आहे आणि बाष्पीभवन किती होते, हे समजते.
- पिकांवर रोग किंवा किडींचा प्रादुर्भाव दिसू लागल्यास शेतकऱ्यांना तत्काळ सूचना दिली जाते.
यामुळे पाण्याचा किमान ४० टक्के, खतांचा ३० टक्के वापर कमी होतो आणि उत्पादनात सरासरी ४० टक्क्यांची वाढ होते, असा अनुभव आहे.
अत्याधुनिक पद्धतीचा वापर
एआय शेतीसाठी सॅटेलाईट इमेज, कॉम्प्युटर व्हिजन, रिमोट सेन्सिंग आणि ग्राउंड डेटा इमेजिंगचा वापर केला जातो.
- या माध्यमातून उसाचा साखर उतारा ठरवणे,
- हवामान आणि पावसाचा अचूक अंदाज बांधणे,
- तसेच हायपर स्पेक्ट्रल इमेज तंत्रज्ञानाद्वारे अधिक उत्पादन घेणे शक्य होते.
जगभरातील अनेक देशांमध्ये ऊस उत्पादनात मशीन लर्निंगचा वापर करून तब्बल ३० टक्क्यांची वाढ करण्यात आली आहे. सांगली जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांनाही आता या तंत्रज्ञानाचा थेट लाभ होणार आहे.
ओटीएसची मुदतवाढ
यासोबतच थकबाकीदार शेतकऱ्यांसाठी बँकेने एकरकमी परतफेड योजना (ओटीएस) पुन्हा सुरू केली आहे. ही योजना मार्च २०२६ पर्यंत उपलब्ध राहणार आहे.