गेल्या काही दिवसांपासून राज्यातील पावसाचा जोर काहीसा कमी झाला होता. त्यामुळे वातावरणात उन्हाचा चटका वाढलेला जाणवत होता. मात्र आता हवामान विभागाकडून पूर्व विदर्भातील काही जिल्ह्यांसाठी ‘येलो अलर्ट’ जारी करण्यात आला आहे. या भागांमध्ये विजांच्या कडकडाटासह जोरदार पावसाची शक्यता आहे. यामुळे खरीप हंगामात लागवड केलेल्या पिकांना धोका निर्माण होण्याची शक्यता असल्याने शेतकऱ्यांनी सतर्क राहण्याची गरज आहे.
मान्सूनची सद्यस्थिती कशी आहे?
सध्या कमी दाबाचा पट्टा फिरोजपूरपासून बंगालच्या उपसागरापर्यंत सक्रीय आहे. यामुळे पश्चिम बंगाल, बांगलादेश आणि पूर्व उत्तर प्रदेशात हवामानात अस्थिरता आहे. समुद्रसपाटीपासून 5.8 किमी ते 1.5 किमी उंचीपर्यंत वारे फिरत असल्यामुळे पावसाळी वातावरणात चढ-उतार सुरू आहेत. राज्यात कोकण, घाटमाथा आणि मध्य महाराष्ट्रात शनिवारी काही ठिकाणी हलक्या ते मध्यम स्वरूपाचा पाऊस झाला. मात्र इतर भागांमध्ये उन्हाची तीव्रता वाढली असून, ब्रह्मपुरी आणि चंद्रपूरमध्ये 33.6 अंश सेल्सिअस तापमानाची नोंद झाली आहे.
कोणते जिल्हे आहेत येलो अलर्टखाली?
हवामान विभागाने 3 ऑगस्टसाठी खालील पूर्व विदर्भातील जिल्ह्यांना येलो अलर्ट दिला आहे:
- वर्धा
- नागपूर
- भंडारा
- गोंदिया
- चंद्रपूर
- गडचिरोली
या जिल्ह्यांमध्ये विजांच्या गडगडाटासह मुसळधार पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
इतर पावसाचे संभाव्य जिल्हे
रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, नंदुरबार, धुळे, नाशिक, सातारा, सांगली, कोल्हापूर, सोलापूर, धाराशिव, लातूर आणि नांदेड या जिल्ह्यांमध्ये हलक्या सरींसह विजांचा अंदाज आहे.
खरीप पिकांवर धोका – शेतकऱ्यांनी घ्याव्यात या महत्त्वाच्या खबरदारीच्या उपाययोजना
सध्या खरीप हंगाम जोरात सुरू असून, भात, मका, सोयाबीन यांसारखी पिकं वाढीच्या टप्प्यात आहेत. अशावेळी वातावरणातील बदलामुळे बुरशीजन्य व कीडजन्य रोगांचा प्रादुर्भाव होण्याचा धोका वाढतो. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी खालील उपाय योजावेत:
पाण्याचा निचरा सुनिश्चित करा
जर जोरदार पाऊस झाला तर शेतात पाणी साचू न देता त्याचा निचरा होईल याची व्यवस्था करा. पाणी साचल्यास मूळ कुजण्याची शक्यता असते.
खतांचा वापर काळजीपूर्वक करा
ढगाळ हवामानात खतांचा वापर आवश्यक असल्यासच करा. अन्यथा खतांचा अपव्यय होतो. याशिवाय बुरशीनाशक व कीटकनाशक फवारणी हवामान पाहून योग्य वेळी करा.
विजा पडताना शेतीत काम करणे टाळा
विजा पडण्याची शक्यता असताना उघड्यावर शेतीकाम करणे टाळा. विशेषतः धातूच्या उपकरणांपासून लांब राहा. शक्य असल्यास सुरक्षित ठिकाणी थांबा.
निष्कर्ष
राज्यात मान्सून पुन्हा सक्रिय होण्याच्या तयारीत आहे. हवामानातील अस्थिरतेमुळे शेतकऱ्यांनी आपल्या पिकांची निगा राखत योग्य खबरदारी घ्यावी. हवामान खात्याचे अपडेट नियमित पाहावेत आणि स्थानिक कृषी अधिकाऱ्यांच्या मार्गदर्शनानुसार निर्णय घ्यावेत.