महाराष्ट्रात गेल्या काही दिवसांत पावसाने अनेक भागांत दमदार हजेरी लावली. मात्र, आता पावसाचा जोर काहीसा ओसरलेला दिसतोय. हवामान विभागाकडून विविध जिल्ह्यांसाठी नवीन अपडेट प्रसिद्ध करण्यात आलं आहे — काही भागांमध्ये ढगाळ वातावरण कायम असणार आहे, तर काही जिल्ह्यांना यलो अलर्ट देखील देण्यात आला आहे.
ही परिस्थिती शेतकऱ्यांसाठी संधी आणि काळजी दोन्ही घेऊन येते. हवामान बदलाच्या पार्श्वभूमीवर पीक व्यवस्थापनात बदल आवश्यक ठरणार आहे.
कोकण आणि मुंबई परिसरात वातावरण ढगाळ, हलक्या सरींची शक्यता
मुंबई आणि उपनगरांत आज ढगाळ आकाश राहण्याची शक्यता असून, मधूनमधून हलक्याफुलक्या सरी कोसळू शकतात. कोकणातील ठाणे, पालघर, रायगड, रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग या जिल्ह्यांमध्येही अशीच परिस्थिती राहण्याचा अंदाज आहे.
पश्चिम महाराष्ट्रात पावसाने घेतली विश्रांती
पुणे, सातारा, सांगली, सोलापूर आणि कोल्हापूर या जिल्ह्यांत सध्या पावसाचा खंड आहे. ढगाळ वातावरण असूनही मोठा पाऊस होण्याची शक्यता कमी आहे. या भागांतील शेतकऱ्यांनी जमिनीतली उरलेली ओलावा टिकवण्यासाठी योग्य शेती उपाय योजावेत.
उत्तर महाराष्ट्र व मराठवाड्यात तुरळक सरींचा अंदाज
नाशिक, धुळे, जळगाव, नंदुरबार आणि अहिल्यानगर जिल्ह्यांमध्ये हवामान विभागानं थोडी विश्रांती जाहीर केली आहे. ढगाळ वातावरण असून हलक्या सरींची शक्यता आहे.
मराठवाड्यातील संभाजीनगर, बीड, जालना, धाराशिव, लातूर, नांदेड, परभणी व हिंगोली जिल्ह्यांतही अशीच परिस्थिती आहे. स्थानिक हवामान बदलांमुळे काही भागांत थोडाफार पाऊस होऊ शकतो.
पूर्व विदर्भात मात्र ‘यलो अलर्ट’
विदर्भातील नागपूर, चंद्रपूर, भंडारा, गोंदिया आणि गडचिरोली या जिल्ह्यांसाठी हवामान विभागाने यलो अलर्ट दिला आहे. येथे हलक्यापासून मध्यम पावसाची शक्यता असून, काही भागांत जोरदार सरींचाही अनुभव येऊ शकतो. या भागांतील शेतकऱ्यांनी पीक संरक्षणाचे उपाय त्वरित अमलात आणावेत.
शेतकऱ्यांसाठी हवामान आधारित कृषी सल्ला
सध्याच्या बदलत्या हवामानात शेतकऱ्यांनी खालील उपाय योजावेत:
- ओलावा टिकवण्यासाठी आंतरमशागत करा, विशेषतः जिथे पावसाचा खंड आहे तिथे.
- सोयाबीन, मूग, उडीद, भात इत्यादी पिकांमध्ये फेरोमोन ट्रॅप व पिवळे चिकट सापळे लावावेत कीड नियंत्रणासाठी.
- मोकळ्या हवामानात अळ्यांचा प्रादुर्भाव वाढतो, त्यामुळे योग्य कीटकनाशकांचा वापर करा (कृषी अधिकाऱ्यांच्या सल्ल्यानुसार).
- जिथे पावसाचा अंदाज आहे तिथे पाण्याचा निचरा होईल याची व्यवस्था करा.
- भात लावणी पूर्ण झाल्यास, त्यात टॉप ड्रेसिंग खतांचा वापर करून एकसंध वाढ सुनिश्चित करा.
एक संधी आणि एक इशारा…
हवामानात होत असलेले हे बदल काही भागांतील शेतकऱ्यांसाठी उत्पादनवाढीची संधी ठरू शकतात, तर काहींसाठी ही एक काळजी वाटू शकते. योग्य नियोजन, वेळेवर उपाययोजना आणि स्थानिक हवामानाचा अभ्यास केल्यास उत्पादनावर होणारा परिणाम कमी करता येऊ शकतो.