शेती करायची जिद्द आहे, पण हातात भांडवल नाही — अशा असंख्य शेतकऱ्यांसमोर आजही हा मोठा अडथळा आहे. त्यातच हवामान बदल, वाढते खतांचे दर आणि मजुरीचा खर्च पाहता, शेती परवडण्यापेक्षा अधिक खर्चिक ठरत आहे. अशा स्थितीत, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने एक नवा नियम लागू केला आहे, जो लहान शेतकऱ्यांसाठी फार मोठा दिलासा ठरणार आहे.
आता कर्जासाठी गहाण सोने-चांदी स्वीकारले जाणार
RBI च्या नवीन नियमानुसार, ११ जुलै २०२५ पासून शेतकरी आपल्या सोने किंवा चांदीच्या दागिन्यांवर २ लाख रुपयांपर्यंतचे कृषी कर्ज घेऊ शकतात. विशेष म्हणजे, ही प्रक्रिया शेतकऱ्याच्या पूर्ण संमतीने होईल आणि पूर्वीप्रमाणे गहाण न ठेवता मिळणाऱ्या कर्जाच्या सुविधा यामुळे बंद होणार नाहीत.
या नव्या धोरणामुळे लहान शेतकऱ्यांना आपत्कालीन गरजेच्या वेळी थेट बँकेकडून लवकर आणि सुलभ कर्ज मिळू शकणार आहे. विशेषतः ज्या शेतकऱ्यांकडे जमीन कमी आहे आणि उत्पन्नाचे पर्याय मर्यादित आहेत, त्यांच्यासाठी हा निर्णय अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे.
बँकांनाही दिलासा
शेतकऱ्यांनी गहाण ठेवलेले सोने किंवा चांदी ही बँकांसाठी सुरक्षितता मानली जाते. त्यामुळे बँकांनाही कर्जफेडीचा धोका कमी होतो. अनेक वेळा कर्जफेडीतील अडचणीमुळे बँकांवर आर्थिक ताण येतो, पण नवीन नियमानुसार, किमान रक्कम गहाण असल्यामुळे बँका अधिक आत्मविश्वासाने शेतकऱ्यांना कर्ज देऊ शकतील.
शेतकऱ्यांसाठी मोठा आधार
सध्याच्या काळात शेतकऱ्यांना निसर्गाच्या लहरीपणासोबतच महागाईशीही सामना करावा लागतो. यामुळे उत्पादन खर्च वाढतो आणि नफा कमी होतो. अशा वेळी जर थोडेसे भांडवल उपलब्ध झाले, तर पीक घेणे, सिंचन करणे, खत घेणे अशा अनेक गोष्टी शक्य होतात. त्यामुळे RBI च्या या निर्णयामुळे शेतीसाठी गरजेचे तातडीचे भांडवल उभे करणे सोपे होणार आहे.