शेती करणाऱ्यांसाठी सरकारी योजनांचा लाभ घेण्यासाठी आवश्यक असणाऱ्या कागदपत्रांपैकी एक महत्त्वाचा दस्तऐवज म्हणजे अल्पभूधारक शेतकरी प्रमाणपत्र. विशेषतः केंद्र व राज्य सरकारच्या कृषी योजनांमध्ये सवलत मिळवण्यासाठी, कर्जात सुसूत्रता आणण्यासाठी आणि अनुदानांसाठी याचा वापर होतो.
अल्पभूधारक शेतकरी म्हणजे कोण?
- 1 हेक्टरपेक्षा कमी शेती असलेले शेतकरी अल्पभूधारक मानले जातात.
- काही योजनांमध्ये 1 ते 2 हेक्टर क्षेत्र असलेल्यांना लघुभूधारक गटात समाविष्ट केलं जातं.
- हे क्षेत्र 7/12 उताऱ्यावर नोंद असलेल्या मालकीहक्कावरून निश्चित केलं जातं.
या दाखल्याचे फायदे काय?
अल्पभूधारक शेतकरी असल्याचे प्रमाणपत्र मिळवल्यावर खालील फायदे मिळतात:
- सरकारी योजना – पीएम किसान सन्मान निधी, पीएम पीकविमा योजना (PMFBY), राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा योजना यामध्ये प्राधान्य.
- कर्ज सवलत – सहकारी बँकांकडून कमी व्याजदरात कर्ज.
- अनुदानित बी-बियाणे व खते – कृषी खात्याद्वारे सुलभ उपलब्धता.
- प्रशिक्षण कार्यक्रम – कृषीविषयक सरकारी प्रशिक्षणांमध्ये प्रवेश व प्राधान्य.
- जलसंधारण आणि सिंचन योजना – ठिबक सिंचन व जलसंधारणासाठी अतिरिक्त अनुदान.
आवश्यक कागदपत्रांची यादी
| कागदपत्र | कारण |
|---|---|
| 7/12 उतारा | शेतजमिनीच्या मालकीचा पुरावा |
| 8अ उतारा | नावाची नोंद दर्शवणारा उतारा |
| आधार कार्ड | ओळखीचा पुरावा |
| पत्ता पुरावा | विजेचं बिल / निवडणूक कार्ड / रहिवासी दाखला |
| शपथपत्र | आपण अल्पभूधारक आहोत याचा स्वघोषणा |
| बँक पासबुक | बँक खात्याचा पुरावा (काही योजनांसाठी आवश्यक) |
अर्ज कसा कराल?
ऑनलाइन अर्ज:
- https://aaplesarkar.mahaonline.gov.in किंवा https://mahabhumi.gov.in या पोर्टलवर लॉगिन करा.
- विभागात Revenue Department निवडा.
- “अल्पभूधारक शेतकरी प्रमाणपत्र” पर्याय निवडून अर्ज भरा.
- कागदपत्रे अपलोड करा आणि सबमिट करा.
ऑफलाइन अर्ज:
- तहसील कार्यालय, ग्रामसेवक, किंवा तलाठी यांच्याकडे अर्ज सादर करा.
- सर्व कागदपत्रे संलग्न केल्यास ७ ते १५ दिवसांच्या आत प्रमाणपत्र उपलब्ध होते.
एक महत्त्वाची सूचना!
- चुकीची माहिती किंवा अपूर्ण दस्तऐवज सादर केल्यास अर्ज फेटाळला जाऊ शकतो.
- त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी सर्व माहिती व कागदपत्रे तपासा.
- अल्पभूधारक शेतकरी दाखला म्हणजे केवळ कागदपत्र नाही, तो सरकारी मदतीसाठी ‘हक्काचा दरवाजा’ आहे.
शेवटचं सांगायचं झालं, तर…
जर तुम्ही पात्र असाल, तर विलंब न करता हा दाखला त्वरीत मिळवा. यामुळे तुमचं शेतकऱ्याचं भविष्य अधिक सुरक्षित, लाभदायक आणि सशक्त होईल.
